Altijd maar druk-zijn, willen we dat wel? Hoe de duivel haast gebruikt

| Aangepast 24-06-2025 | Geplaatst 06-05-2025 | Leestijd 6 minuten

"Hoe gaat het?" "Druk!" Het lijkt wel de standaardreactie van onze tijd. We hollen door het leven als een hamster in een rad, met het gevoel dat we voortdurend tijd tekortkomen. Wat we verlangen? Meer uren in een dag. Wat we echt nodig hebben? Vertragen.

Ik ben dol op efficiëntie. Ik zeg wel eens dat ik de handicap heb dat ik niet langzaam kan fietsen of traplopen. Als ik ergens op bezoek ga, dan moet dat gecombineerd worden, omdat het dan efficiënt is. Rijd ik ergens heen, dan kan ik een podcast luisteren, ter lering of vermaak. Of ik bel iemand op die alleen is. Lummelen zit niet in mijn natuur. ‘Uitrusten kan altijd nog,’ denk ik dan, en zo blijf ik doorgaan. Net als die hamster in het rat. In het engels heet dat ding een ‘rat race’, hoe toepasselijk.

De grens bereikt

We doen veel tegelijk en kunnen veel aan. De keuken verbouwen, een compleet nieuwe baan met werktijden voor vrouwlief, en een pleegdochter van vier jaar opvangen. We doen het omdat het goed is, naast de zorg voor onze vier zonen en mijn werk als ZZP’er. We houden alle ballen hoog, maar langzaamaan raakte ik gefrustreerd en moe. Mijn hoofd bleef malen en ik raakte uit balans. Hoe kan ik mij herpakken? Hoe kan er weer rust komen te midden van de dagelijkse bezigheden?

Haast als geestelijke vijand

In die weken las ik het boek ‘De radicale uitbanning van haast’ van John Mark Comer. De Amerikaanse veertiger stelt dat haast onze grootste geestelijke vijand is. Haast rooft ons van liefde en aandacht – voor God, voor anderen, en voor onszelf. Carl Jung zei het al: “Haast is niet van de duivel, haast ís de duivel.”

Haast rooft ons van liefde en aandacht – voor God, voor anderen, en voor onszelf.

Volgens Comer lijden we aan een haastziekte. Zijn mentor John Ortberg schreef daar eerder al over: het probleem is simpelweg dat we te veel willen doen. Corrie ten Boom zei treffend: “Als de duivel je niet aan het zondigen krijgt, maakt hij je druk.” Beide – zonde en drukte – breken je relaties af.

Het ritme van genade

Comer stelt dat ons levensritme niet christelijk is – het is antichristelijk. Liefde, het hoogste goed in Gods koninkrijk, is onverenigbaar met haast. Hij schrijft eerlijk: “Mijn grootste fouten – als vader, echtgenoot, dominee, mens – maak ik als ik gehaast ben.” Haast maakt ons gespannen, prikkelbaar, en ongeduldig. Terwijl Paulus liefde begint te definiëren met één woord: geduldig. Niet voor niets ‘wandelen’ we met God – we rennen niet. Liefde, vreugde en vrede vormen de kern van alles wat Jezus wil kweken in de akker van je leven. En alledrie zijn ze onverenigbaar met haast. (p36)

Liefde, het hoogste goed in Gods koninkrijk, is onverenigbaar met haast.

Ortberg benoemt het nog scherper: het echte gevaar is niet dat we ons geloof verliezen, maar dat we er zo doorheen razen dat we slechts een slap aftreksel van geloof overhouden. “Haast,” zegt hij, “is geen probleem van je agenda, maar van je hart.”

Ziek van de haast

We zijn dus ziek – haastziek. De auteur noemt tien symptomen van haast: prikkelbaarheid, hypersensitiviteit, rusteloosheid, werkverslaving, emotionele vlakheid, verkeerde prioriteiten, je zorgt niet goed voor je lichaam, vluchtgedrag, je laat je geestelijk leven versloffen en isolatie. (p58-60). Een innerlijke onrust, een voortdurend gevoel van tijdgebrek. Meer uren op een dag lijkt de oplossing, maar we weten: die vullen we alleen maar op met nóg meer taken. En dan zijn we weer terug bij af. Nee, zegt Comer. De oplossing is niet méér tijd. De oplossing is: vertragen en vereenvoudigen. We hebben allemaal ons eigen verhaal. We proberen allemaal staande te blijven in het tijdperk van smartphones en wifi 24/7 nieuwsberichten en verstedelijking en steeds bredere snelwegen en non-stop lawaai e een jachtig leven met 130 km/uur: go, go, go (p21) In plaats van candy Crush elke ochtend in de bus, zouden we ook kunnen bidden voor al onze vrienden en familieleden. (p80)

‘Zijn’ versus ‘worden’

Je wil het wel zijn, maar het niet worden. Ik wil een rustiger leven, maar ik ben niet bereik om de levensstijl die er achterzit over te nemen. We lezen de verhalen over Jezus, over Zijn vreugde, de vastberaden rust in onzekere tijden, Zijn onbezorgde persoonlijkheid, hoe ontspannen Hij leefde in het nu – en we denken: Zo’n leven wil ik ook. We horen zijn open uitnodiging om het leven te hebben ‘in al zijn volheid’ en we denken: schrijf mij maar in. We horen over Zijn zachte juk en rust voor de ziel en denken ‘ja graag! Dat heb ik nodig.’ Maar vervolgens zijn we niet bereid Zijn levensstijl over te nemen. (p91)

Een uitnodiging tot rust

In The Message, een vrije vertaling van de Bijbel, klinkt Jezus’ uitnodiging: “Ben je moe? Uitgeput? Kom naar Mij toe… Leer het ongedwongen ritme van genade kennen.” (Matteüs 11:28-29) Geen zware lasten, geen verplichtingen die niet bij je passen – maar leven in vrijheid, lichtheid, rust. Comer noemt het een uitnodiging voor iedereen die moe is, opgebrand, gestrest, verdwaald in de drukte van alledag. Voor wie geleefd wordt door zijn to-do-lijst, of alweer een kop cafeïne nodig heeft om het vol te houden.

Consumptionisme

Onze consumptiemaatschappij is gebouwd op mensen die geld dat ze niet hebben, uitgeven aan dingen die ze niet nodig hebben. (p173) We werken de ganse dag, komen moe thuis, eten en kijken wat op TV. Daar zien we reclames van producten die we ‘moeten hebben’ en kopen deze. Terwijl als je minder hard werkt en geen TV kijkt je meer tijd over zou hebben.

Van afleiding naar bewustzijn

Zelf merk ik hoe zelden ik me verveel. Zodra er even ruimte is wil ik naar mij telefoon of ander beeldscherm kijken. Maar die constante prikkels en de fuik en het algoritme maakt ons doof – vooral voor Gods stem. Momenten van verveling zijn momenten van gebed geworden, zegt Comer. Kansen om wakker te worden, stil te worden, af te stemmen op God.

Wat helpt? Stilte. Afzondering. Tijd nemen, de sabbat vieren. Kiezen voor langzaam en onhandig. Want als God niet afwezig is, maar wíj voortdurend afgeleid zijn, dan is de oplossing eenvoudig: schep de juiste omstandigheden zodat er ruimte komt voor rust en verbinding. Vertragen dus. Leven volgens het ongedwongen ritme van genade. Niet alleen rustiger – maar werkelijk rijker. Omdat Gods Woord het aangeeft en Jezus het zelf zegt en onder andere staat: Zet u volledig in om een RUSTIG leven te leiden. (1 Thess 4:11 uit Het Boek).

Aan het einde van het boek geeft hij twintig tips om te vertragen. Daarvan hebben er acht te maken hebben met beeldschermen of je smartphone. Het boek is verder prettig geschreven. Heeft veel alinea’s (het zou daardoor een kwart minder dik kunnen zijn) en heeft het ook over mentale gezondheid, waarbij spiritualiteit aangeduid wordt als geestelijk element. Zo wordt er ook gesproken over meditatie, over ademhalingsoefeningen en leven in het moment. Populaire begrippen, maar die tegelijkertijd ook eeuwen oud zijn. Het is een prettig leesbaar boek en na het lezen ervan had ik de inspiratie en moed voor een smartphone loze zondag. Heerlijk rustig, ik kan het iedereen aanbevelen.

Auteur: John Mark Comer ~ Paperback ~ 9789033802898 ~ Maart 2022 ~ 272 pagina’s ~ €25
Dit artikel is een -met toestemming- bewerking van het EO Visie artikel Haast kan onze ziel verwoesten van Mirjam Hollebrandse.

Niets uit dit artikel mag worden zonder uitdrukkelijke toestemming van de stichting en de auteur / vertaler worden overgenomen, gekopieerd of gebruikt worden. Uiteraard mag volgens de gangbare regels van bronvermelding er wel naar verwezen worden in andere publicaties. Neem bij twijfel eerst contact met ons op via het contactformulier.

Help je mee?

Heb je een artikel gelezen en heeft het je geholpen? We zouden het waarderen als je een paar euro overmaakt, zodat de website online beschikbaar blijft.

Meer lezen?

Share This